راه عبور از گردنه تامین مالی مسکن

بررسی بازار مسکن ایران به خصوص در طی دهه های اخیر نشان می دهد که این بازار ناشی از عوامل درون و برون بخشی همواره با نوسانات نسبتا شدیدی مواجه بوده است و ساخت و ساز و همچنین تقاضا و قیمت در بخش مسکن دارای روندهای سینوسی هم جهت و تقریبا منطبق بر هم بوده است به طوریکه با ایجاد تغییر در یکی از متغیرهای اقتصادی، تقاضای مسکن و به تبع آن قیمت مسکن به دلیل کشش کم عرضه مسکن در کوتاه مدت، افزایش می یابد و به دنبال آن سرمایه گذاران با اخذ پروانه ساختمانی به بازار مسکن وارد می شوند.
پایگاه خبری بانک مسکن

این مساله با توجه به میانگین طول دوره حدودا دو ساله ساخت مسکن در ایران، منجر به افزایش عرضه و ثبات قیمتی و همچنین کاهش ساخت و ساز در بازار مسکن می­شود. به دلیل تغییرات ناشی از این پارامترها طی چند دهه اخیر، در سال­های 75،81،87 و 91 بازار مسکن رونق ساخت وساز، معاملات و افزایش ناگهانی قیمت را تجربه کرد. به دنبال سیکل های وصف شده، بازار مسکن از اواسط سال 1392 وارد دوره رکودی شد. رکودی که به نظر می رسد در کاهش قدرت اقتصادی، کاهش تمایل خانوارها ناشی از رکود کم سابقه در کل اقتصاد و همچنین بالا بودن نرخ سود واقعی بانکی ریشه داشت. پس از گذشت چهار سال از آغاز دوره رکود، بازار مسکن از ماه­های پایانی سال 96در حالیکه پیش بینی می شد شاخص های قیمت با شیب ملایمی افزایش یابند، به دلیل برخی تغییر و تحولات روی داده در فضای بین المللی علیه کشورمان و به تبع آن افزایش قابل توجه نرخ ارز و تغییر انتظارات تورمی، به طور نسبی با افزایش مواجه شدند.

بر این اساس و با لحاظ برخی از چالش های موجود در بخش مسکن از جمله وجود تقاضای سوداگرانه، عدم تطابق الگوی عرضه و تقاضای مسکن و ...، به منظور تعادل بخشی و ایجاد ثبات نسبی در بازار مسکن نیاز است تا اولویت های این حوزه مشخص شود.

مطابق با بررسی ها و مطالعات های انجام شده، سه حوزه شامل نوسازی و بهسازی بافت های ناکارآمد شهری و روستایی (با رویکرد محله محوری )، تامین مسکن اقشار کم درآمد(با رویکرد تنوع گرایی) و تامین مسکن خانوارهای فاقد خانه و خانه اولی ها (با رویکرد پرداخت تسهیلات) مهم ترین حوزه های تامین مسکن در مقطع کنونی مشخص شده اند که باید منابع کمیاب مدیریتی و ملی کشور با حداکثر کارایی و بهره وری به ترتیب اولویت به آنها اختصاص یابد. البته نکته قالب توجه آنکه از میان حوزه های اولویت دار، تامین مسکن خانه اولی ها از طریق راه اندازی صندوق پس انداز مسکن یکم در خردادماه سال 94 از سوی بانک مسکن با سرعت مناسبی در حال پیشرفت است اما برخی از حوزه های برشمرده به دلیل عدم امکان تخصیص منابع مالی مناسب از عملکرد قابل توجهی تاکنون برخوردار نبوده اند.

برای عبور از گردنه سخت تامین منابع مالی حوزه های اولویت دار، دو راه پیش رو است. راه نخست استفاده از منابع بانکی و بودجه ای است. راهی که به نظر می رسد در مقطع کنونی به دلیل حجم منابع مالی موردنیاز از یک سو و همچنین کمبود منابع بانکی و محدودیت های بودجه ای از سوی دیگر نمی تواند انتخاب مناسبی برای سیاست گذار باشد. اما راه دوم استفاده از سایر منابع برای حوزه های اولویت دار همچون استفاده از منابع صندوق توسعه ملی، انتشار انواع اوراق ریالی به پشتوانه دارایی های وزارت راه و شهرسازی، انتشار اوراق به صورت ارزی در بازارهای خارجی و همچنین استفاده از منابع مالی و اعتباری خارجی و بین المللی است. در این میان افزایش طول دوره استمهال تسهیلات مسکن مهر از سوی بانک مرکزی نیز می تواند سیستم بانکی را در تامین منابع مالی بخش های اولویت دار حوزه مسکن کمک موثری کند.

حامد مظاهریان

معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی


کلید واژه ها


ارسال نظر

تعداد کاراکتر 0 از 4000